Uwagi Wittgensteina "O pewności" a teoria kolektywów myślowych i stylów myślowych Flecka

Słowa kluczowe: Ludwig Wittgenstein, Ludwik Fleck, epistemologia, pewność, sposób życia, kolektyw myślowy, styl myślowy, obraz świata

Abstrakt

In his ‘Philosophical Investigations’, Wittgenstein declares that he is neither creating a theory nor explaining anything: he is merely describing the ways of using words and sentences, thus trying to make philosophical problems disappear. In fact, however, he proposes a theory of the nature of language games and their functions, even though — because of the above declaration — he expresses it in a fragmentary and unclear way. After 1946, his views underwent significant transformations: he abandoned the philosophy of mathematics for the philosophy of psychology. And in the last months of his life, in the notes published posthumously as On Certainty, he expressed a number of epistemological claims that explain our cognitive attitudes. He did not manage to finish this work. We have to do it for him, and crucial supplements are provided — as this paper argues — by Ludwik Fleck’s theory of thought collectives and thought styles.

Bibliografia

Fleck L. (1935), O obserwacji naukowej i postrzeganiu w ogóle, „Przegląd Filozoficzny” 38(1), 57-76.
Fleck L. (1936), Zagadnienie teorii poznawania, „Przegląd Filozoficzny” 39(1), 3-37.
Fleck L. (1947), Patrzeć, widzieć, wiedzieć, „Problemy” 2, 74-84.
Fleck L. (2006a), Powstanie i rozwój faktu naukowego. Wprowadzenie do nauki o stylu myślowym i kolektywie myślowym, tłum. M. Tuszkiewicz [w:] Psychosocjologia poznania naukowego, Lublin: UMCS, 29-163. Oryginał: Entstehung und Entwicklung einer wissenschaftlichen Tatsache. Einführung in die Lehre vom Denkstil und Denkkollektiv, Benno Schwabe, Basel 1935.
Fleck L. (2006b), Kryzys w nauce. Ku nauce wolnej i bardziej ludzkiej, tłum. W. Sady [w:] Psychosocjologia poznania naukowego, Lublin: UMCS, 324-329. Oryginał: Crisis in Science: Towards a Free and More Human Science [w:] Cognition and Fact: Materials on Ludwik Fleck, R. S. Cohen, T. Schnelle (eds.), Reidel: Dordrecht 1986, 153-158.
Kuhn T. S. (1962), The Structure of Scientific Revolutions, Chicago: Chicago University Press. Wydanie polskie: Struktura rewolucji naukowych, tłum. H. Ostromęcka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1968.
Wittgenstein L. (1922), Tractatus logico-philosophicus, London: Routledge & Kegan Paul. Wydanie polskie: Tractatus logico-philosophicus, tłum. B. Wolniewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.
Wittgenstein L. (2008), Philosophische Untersuchungen / Philosophical Investigations, 4th edition, transl. G. E. M. Anscombe, P. M. S. Hacker, J. Schulte, Oxford: Wiley–Black-well. Wydanie polskie: Dociekania filozoficzne, tłum. B. Wolniewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000.
Wittgenstein L. (1967), Zettel, transl. G. E. M. Anscombe, Oxford: Blackwell. Wydanie polskie: Kartki, tłum. S. Lisiecka, KR, Warszawa 1999.
Wittgenstein L. (1969), Über Gewißheit / On Certainty, Oxford: Basil Blackwell. Wydanie polskie: O pewności, tłum. M. Sady, W. Sady, Aletheia, Warszawa 1995.
Opublikowane
2019-10-31
© University of Warsaw. All rights reserved.
Jak cytować
Sady, W. (2019). Uwagi Wittgensteina "O pewności" a teoria kolektywów myślowych i stylów myślowych Flecka. Filozofia Nauki, 27(3), 87-102. https://doi.org/10.14394/filnau.2019.0019